Nợ xấu là gì? Phân loại nhóm nợ 1–5 theo quy định

Nợ xấu không phải một trạng thái “có” hoặc “không”, mà là vị trí của bạn trên thang 5 nhóm nợ do Ngân hàng Nhà nước quy định. Biết mình đang ở nhóm nào quyết định việc hồ sơ vay được xem xét hay bị từ chối ngay từ bước đầu. Bài viết giải thích cách phân nhóm, ngưỡng ngày quá hạn và hệ quả thực tế với người đi vay.

☷Nội dung chính5 mụcXem mục lụcThu gọn

Nợ xấu là gì?

Theo cách phân loại tại Thông tư 31/2024/TT-NHNN (được sửa đổi bởi Thông tư 37/2025/TT-NHNN), các khoản cấp tín dụng được xếp vào 5 nhóm theo mức độ rủi ro. Nợ xấu là các khoản thuộc nhóm 3, nhóm 4 và nhóm 5. Đây là thuật ngữ của ngành ngân hàng, không phải cách gọi dân gian, và nó có tiêu chí định lượng rõ ràng.

Điểm nhiều người hiểu nhầm: chỉ cần trễ hạn là bị “dính nợ xấu”. Thực tế việc trễ hạn đưa khoản nợ sang nhóm cao hơn theo từng ngưỡng ngày, và chỉ từ nhóm 3 trở đi mới được xem là nợ xấu.

Bảng phân loại 5 nhóm nợ

Nhóm	Tên gọi	Ngưỡng quá hạn tham chiếu	Có phải nợ xấu?
Nhóm 1	Nợ đủ tiêu chuẩn	Trong hạn hoặc quá hạn dưới 10 ngày	Không
Nhóm 2	Nợ cần chú ý	Quá hạn từ 10 đến 90 ngày	Không, nhưng đã bị ghi nhận
Nhóm 3	Nợ dưới tiêu chuẩn	Quá hạn từ 91 đến 180 ngày	Có
Nhóm 4	Nợ nghi ngờ	Quá hạn từ 181 đến 360 ngày	Có
Nhóm 5	Nợ có khả năng mất vốn	Quá hạn trên 360 ngày	Có

Bảng trên là ngưỡng tham chiếu theo số ngày quá hạn. Ngoài yếu tố này, tổ chức tín dụng còn có thể phân loại khoản nợ vào nhóm cao hơn dựa trên đánh giá khả năng trả nợ, hoặc khi khoản nợ đã được cơ cấu lại thời hạn trả. Vì vậy hai người cùng trễ số ngày như nhau vẫn có thể được xếp nhóm khác nhau.

Chậm vài ngày có thành nợ xấu không?

Không. Trễ dưới 10 ngày thông thường vẫn nằm ở nhóm 1. Tuy nhiên đây là chỗ cần cẩn trọng: từ ngày thứ 10, khoản nợ chuyển sang nhóm 2 và lịch sử này được ghi nhận trên hệ thống thông tin tín dụng.

• Nhóm 2 chưa phải nợ xấu nên bạn không bị xếp vào danh sách nợ xấu.
• Nhưng vẫn hiện trên báo cáo tín dụng, và nhiều đơn vị coi đây là dấu hiệu cảnh báo khi chấm điểm hồ sơ.
• Lặp lại nhiều lần thì tác động lớn hơn một lần trễ đơn lẻ.

Khoản dễ bị bỏ quên nhất là dư nợ nhỏ trên thẻ tín dụng — vài trăm nghìn tiền phí thường niên hoặc một giao dịch lẻ chưa thanh toán vẫn đủ để đẩy khoản nợ qua ngưỡng ngày. Nếu bạn đang dùng thẻ, hãy xem thêm cách chọn thẻ tín dụng theo thói quen chi tiêu để tránh giữ những thẻ mình không thực sự dùng.

Nợ xấu ảnh hưởng thế nào khi vay

Hồ sơ vay tại ngân hàng và công ty tài chính được cấp phép gần như luôn có bước tra cứu lịch sử tín dụng. Nếu bạn đang ở nhóm 3 trở lên, phần lớn hồ sơ sẽ bị dừng ngay tại bước này, trước khi xét đến thu nhập hay tài sản.

• Khoản vay mới: khả năng bị từ chối rất cao ở các tổ chức chính thống.
• Thẻ tín dụng: hồ sơ mở thẻ cũng dùng chung nguồn thông tin tín dụng.
• Người thân liên đới: nếu bạn đứng tên vay hộ, lịch sử xấu ghi vào hồ sơ của chính bạn — xem chi tiết ở bài đứng tên vay hộ và rủi ro nợ xấu.
• Điều kiện kém hơn: ngay cả khi được xét, hạn mức và kỳ hạn thường không bằng hồ sơ sạch.

Nếu bạn đang ở nhóm 3, câu hỏi tiếp theo thường là còn cách nào vay được không. Bài bị nợ xấu nhóm 3 có vay được không trả lời trực tiếp cùng những cảnh báo cần biết.

CIC ghi nhận thông tin ra sao

Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC) thuộc Ngân hàng Nhà nước là đầu mối tập hợp dữ liệu tín dụng do các tổ chức tín dụng báo cáo. Nhóm nợ của bạn không do CIC tự đặt ra — CIC tổng hợp lại từ báo cáo của chính nơi bạn đang vay.

Hai điều nên nhớ: bạn có quyền tự tra cứu thông tin tín dụng của mình, và thông tin tiêu cực không lưu vĩnh viễn. Xem hướng dẫn tự kiểm tra nợ xấu bằng CCCD và mốc thời gian thông tin nợ xấu được xóa.